نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام

این کتاب تقریر وتدوین مباحث کلاس درس آیت الله مصباح یزدی است که توسط یکی از شاگردان ایشان تهیه شده و پس از تایید معاونت پژوهش موسسه  آموزشی وپژوهیش امام خمینی منتشر گردیده است . این کتاب سعی کرده برخی از مباحث مبنایی وفلسفی مطرح در حیطه حقوق بشر مثل معانی آزادی یا منشا حق را مورد بحث قرار دهد ضمن اینکه وارد برخی زمینه های موضوعی حقوق بشر خصوصا مواردی که چالش بین دیدگاه اسلامی  با موازین بین المللی حقوق بشر تلقی می شوند مثل مقوله برده داری یا مباحث زنان نیز  شده است. از جمله ویژ گی های دیگر این کتاب آن است که که طی یک فصل نقدهای مختلف بر اعلامیه جهانی حقوق بشر مطرح شده و در فصل بعدی با عنوان نظامنامه بشر طرح مولف در زمینه حقوق وتکالیف بشر در قالب 32ماده که پس از هر ماده توضیحاتی اجمالی در خصوص محتوای ماده مطرح شده، ارائه گردیده است.  چهار فصل آخر کتاب تماما به مباحث حقوق زن و مرد اختصاص یافته که در واقع بیشترین حجم مباحث را به خود اختصاص می دهد که این امر حاکی از اهمیت دهی مولف محترم به واکاوی مباحث مربوط به حقوق زن از دیدگاه اسلام بوده است

با توجه به این که این اثر دیدگاه های یکی از علمای برجسته  حوزه علمیه را منعکس کرده است. طبیعتا مطالعه آن برای آشنایی با دیدگاه عالم یاد شده وتطبیق آن با سایر دیدگاه ها حائز اهمیت میباشد .

مشخصات کلی کتاب :  

مولف: آیت الله محمد تقی مصباح یزدی

تدوین ونگارش: عبد الحکیم سلیمی

ناشر :انتشارات موسسه آموزشی وپژوهشی امام خمینی

سال نشر ونوبت چاپ: بهار 1388/چاپ اول

تعداد صفحات:  272 صفحه

تقسیم بندی موضوعی:

فصل اول – کلیات ومفاهیم

فصل دوم – خاستگاه حق

فصل سوم – اصول موضوعی حقوق بشر

فصل چهارم – نقد وبررسی اعلامیه جهانی حقوق بشر

فصل پنجم -  نظامنامه حقوق و تکالیف بشر

فصل ششم – معانی آزادی

فصل هفتم – اسلام ونظام برده داری

فصل هشتم – اشتراکهای تکوینی وتشریعی مرد وزن

فصل نهم -  تفاوت های تکوینی مرد وزن

فصل دهم- تفاوتهای تشریعی مرد وزن

 فصل یازدهم –بررسی آیات ناظر به تفاوت های  حقوقی مرد وزن

کتابنامه

فلسفه حقوق بشر

این کتاب تقریر دروس آیت الله جوادی آملی است که توسط یکی از شاگردان ایشان تدوین شده وپس از تقریر مقدمه مفصل استاد منتشر شده است.استاد در مقدمه کتاب چهاده مطلب مبنائی را جداگانه و در قالب  فصل بندی مجزا مورد بحث قرار داده اند، سپس تقریرات دروس ایشان در 9 فصل ارائه گردیده است.از ویژگی های این کتاب آن است که بر تفاوت بنیادین نگرش اسلامی حقوق بشر در مقایسه با نگرشهای رایج بین المللی معاصر تاکید شده،اعلامیه جهانی حقوق بشر به طور خاص در فصل پایانی کتاب مورد نقد جدی قرار گرفته است.در یک فصال کتاب سه محور موضوعی از حق های انسانی (حق مالکیت،حقوق زن وکودک) نیز به صورت خیلی موجز مورد بحث قرار گرفته است.با توجه به اینکه این اثر دیدگاههای یکی از علمای برجسته حوزه های علمیه شیعه را منعکس کرده است طبیعتا مطالعه آن برای آشنائی با دیدگاه عالم یاد شده وتطبیق آن با سایر دیدگاهها حائز اهمیت میباشد.

مشخصات کلی کتاب:مولف:آیت الله جوادی املی

تنظیم و ویراستار:سید ابوالقاسم حسینی(ژرفا)

ناشر:مرکز نشر اسرا

سال نشر ونوبت چاپ:1375/چاپ اول (بعدا چند نوبت دیگر نیز کتاب تجدید چاپ شده است)

تعداد صفحات :271 صفحه

تفسیم بندی موضوعی:

مقدمه شامل فصل یکم(مبدا فاعلی و غائی حقوق بشر)،فصل دوم(فرق بین طبیعت وفطرت)،فصل سوم(وصف هر موجودی تابع هستی اوست)، فصل چهارم(فرق طب وحقوق )، فصل پنجم(تفکیک تقنین حقوق بشر از اجرا وقضا)، فصل ششم(فرق بین تساوی قانون وتساوی در برابر قانون)،فصل هفتم(تفکیک حقوق از سیاست،اخلاق و..)،فصل هشتم( قدرت،منشا حق نیست)،فصل نهم(منشا پذیرش حقوق مشترک)،فصل دهم(حقوق مشترک متفرع بر استحقاق است)،فصل یازدهم(اثبات استحقاق مشترک)،فصل دوازدهم(محور اشتراک حقیقی انسان ها)،فصل سیزدهم(راههای استنباط حقوق از منبع مشترک) ،فصل چهاردهم(حُسن وقُبح عقلی)

فصل یکم/حق ومسائل پیرامونی آن

فصل دوم/حق تعیین حقوق بشرتنها از آن خداست

فصل سوم/کلیاتی در باب منابع و مبانی حقوق بشر

فصل چهارم/پایه های اعتقادی بحث حقوق بشر در اسلام

فصل پنجم/منابع حقوق بشر در اسلام

فصل ششم/مبانی حقوق بشر در اسلام

فصل هفتم/مطالعه تطبیقی حقوق بشر

فصل هشتم/مزایای نظام حقوق بشر در اسلام

فصل نهم/نگاهی به اعلامیه جهانی حقوق بشر 

حقوق مخاصمات مسلحانه در اسلام

این کتاب ترجمه فارسی الاسیر فی الاسلام است که سالها قبل توسط یکی از علمای برجسته حوزه علمیه تالیف شده وپس از ترجمه توسط فرزند آن مرحوم بعد از حیات مولف منتشر گردید.کتاب حاضر اولین بار در سال 1370 به همان زبانی که نگاشته شده بود(عربی) منتشر وکتاب برگزیده سال کشور انتخاب شده است. از ویژگی های کتاب آن است که در تبیین دیدگاه اسلام مستندات متعددی از شیعه وسنی در ارجاعات هر صفحه ارائه شده است .هم چنین نقل قولهای تاریخی متعددی در متن کتاب از سیره وسلوک اهل بیت علیهم السلام حین مخاصمات مسلحانه بیان شده که برای مخاطب امروزی بسیار درس آموز است.در مجموع این اثر از جمله کتبی است که علاقمندان به مطالعات حقوق بشر دوستانه در اسلام لازم است مطالعه کنند.

مشخصات کلی کتاب:

مولف:مرحوم آیت الله حاج میرزا علی احمدی میانجی

مترجم:محمد احمدی میانجی

ناشر:دادگستر

سال نشر ونوبت چاپ: 1388/چاپ اول

تعداد صفحات:420 صفحه

تقسیم بندی موضوعی کتاب:

پیشگفتار

زندگی نامه مولف

فصل اول:مبانی جهاد در کتاب وسنت

فصل دوم: مباحثی چند در باره جهاد در اسلام

فصل سوم: اسیر در اسلام

فصل چهارم: اسیر از آغاز اسارت تا پایان

اصطلاح نامه

فهرستها(شامل فهرستآیات،احادیث،ادعیه،موضوعات،اعلام،مکانها وشهرها،مصادر)

مبانی حقوق بشر از دیدگاه اسلام وسایر مکاتب

اثر حاضر که توسط دو نفر از دانش آموختگان حوزه و دانشگاه و آشنایان با اندیشه سیاسی غرب و اسلام تالیف شده ، تلاشی است در جهت تبیین مبانی نظری حقوق بشر در اسلام وتطبیق مبانی مزبور با اندیشه اسلامی. مولفین نه تنها به شرح مبانی نظام حقوق بشر در غرب وتطبیق با اسلام بسنده نکرده بلکه در این اثر به نقد و ارزیابی جدی حقوق بشر معاصر نیز پرداخته اند و در این رهگذر وارد برخی  از حوزه های موضوعی حقوق بشر از جمله برابری ،حقوق زن ومرد ،مالکیت ،آزادی عقیده،آزادی سیاسی ،مجازاتها و ...نیز شده اند.از دیگر ویژگی های این کتاب آن است که مبانی  حقوق بشر در ادیان مختلف اعم از مسیحیت ،زرتشت ،ادیان خاور دور،مذاهب هند وحتی مکاتب فکری سیاسی سده گذشته از قبیل مارکسیسم،فاشیسم و.. را نیز فشرده مورد بررسی قرار داده اند.بر این اساس مخاطب با طیف وسیعی از مباحث در این کتاب آشنا می شود که قبل این در کتاب دیگری به زبان فارسی نمی توان یافت. در پایان هر بخش کتاب خلاصه مباحث آن بخش ارائه شده که این امر به استفاده مخاطب بیشتر کمک می کند.این کتاب چند سالی است که به عنوان ماخذ درسی برای درس اسلام وحقوق بشر در برخی دانشگاههای کشور معرفی وتدریس می شود.

مشخصات کلی کتاب:

مولفین:دکتر سید علی میر موسوی،دکتر سید صادق حقیقت

ناشر:موسسه فرهنگی دانش واندیشه معاصر(مرکز نشر آثار پژوهشگاه فرهنگ وادیشه اسلامی)

سال نشر ونوبت چاپ:1381/چاپ اول(این کتاب تاکنون بارها تجدید چاپ شده است)

تعداد صفحات: 416صفحه

تقسیم بندی موضوعی کتاب:

بخش یکم:حقوق بشر از گذشته تاکنون

فصل یکم/تاریخچه وسیر تحول حقوق بشر در غرب

فصل دوم/حقوق بشر در اعلامیه و میثاقین

فصل سوم/آمریت والزامات حقوق بشر در جهان کنونی

بخش دوم:اصول ومبانی نظری حقوق بشر در اسلام وغرب

فصل یکم/بنیادهای نظری حقوق بشر در دوران مدرن

فصل دوم/مبانی نظری حقوق بشر غرب از دیدگاه اسلام

بخش سوم:سنجش حقوق بشر اومانیستی وتطبیق آن با منابع اسلامی

فصل یکم/تطبیق و ارزیابی هستی شناسانه حقوق بشر مدرن

فصل دوم/نقد مبانی ارزشی حقوق بشر مدرن

بخش چهارم:حقوق بشر از دیدگاه دیگر ادیان ومکاتب

فصل یکم/ادیان وحقوق بشر اومانیستی

فصل دوم/مکاتب فکری سیاسی وحقوق بشر

خانمه ونتیجه

حمایت از محیط زیست ،اموال واماکن در مخاصمات مسلحانه

این کتاب که در چارچوب حمایت دفتر صلیب سرخ در ایران و توسط گروه حقوق بشر دوستانه مرکز تحقیقات فقهی قوه قضائیه در 688 صفحه تهیه شده  ، جلد دوم مجموعه ای است که جلد یک آن در سال 1388 منتشر شده است.

از حیث روش شناسی مباحث اسلامی جلد دوم نیز همانند جلد اول تهیه شده ونکات مذکور در خصوص جلد اول در این مورد نیز صادق است البته در این جلد در چند موضوع مباحث بین المللی نیز مطرح شده اند. بر این جلد دکتر سید مصطفی محقق داماد نیز مقدمه ای نگاشته وکار انجام شده را ستوده اند.

مشخصات کلی کتاب:

مولفین: عبد الرضا لطفی-نادر اخگری بناب-محمد رضا فقهی

ناشر وسال نشر:هستی نما/1389

تقسیم بندی موضوعی کتاب:

بخش اول:حمایت از محیط زیست در مخاصمات مسلحانه

فصل اول/در آمدی بر محیط زیست در اسلام وحقوق بین الملل

فصل دوم/جایگاه حیوانات در اسلام

فصل سوم/حمایت از حیوانات در مخاصمات مسلحانه

فصل چهارم/حمایت از مزارع و درختان در مخاصمات مسلحانه

فصل پنجم/حمایت از محیط زیست در اسناد حقوق بین الملل

بخش دوم:وضعیت اموال در مخاصمات مسلحانه

فصل اول/اموال در مخاصمات مسلحانه بین المللی

فصل دوم/ اموال در مخاصمات  مسلحانه غیر بین المللی(بغات)

بخش سوم: حمایت از اماکن در مخاصمات مسلحانه بین المللی

فصل اول/در آمدی بر حمایت از اماکن در مخاصمات مسلحانه

فصل دوم/مستندات حمایت از اماکن در مخاصمات مسلحانه

فصل سوم/حمایت از اماکن در اسناد بین المللی حقوق بشر دوستانه

فهرست منابع 

تنبیه بدنی کودکان در نظام بین الملل حقوق بشر وفقه امامیه

این کتاب که شکل تکمیل شده رساله کارشناسی ارشد مولف بوده تلاش در خور توجهی برای بررسی دقیق موضوع در موازین بین المللی حقوق بشر وتطبیق آن با فقه امامیه انجام داده است و در پایان کتاب نیز در قالب ضمائم ،تمامی اسناد مفید مرتبط ارائه شده اند. بر این کتاب آیت الله محمد جواد فاضل لنکرانی فرزند مرحوم آیت العظمی فاضل لنکرانی رحمت الله علیه مقدمه ای نگاشته وکار انجام شده را ستوده اند.

مشخصات کلی کتاب:

مولف:سید جواد حسینی خواه

ناشر:مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام

چاپ اول : 1389

تقسیم بندی موضوعی کتاب:

بخش اول:مفاهیم وکلیات

فصل یکم/مفهوم کودک وماهیت و مصادیق تنبیه بدنی کودکان

فصل دوم/اصطلاحات فقهی باب تنبیه و تاسیس اصل

بخش دوم:تنبیه بدنی کودکان در نظام بین المللی حقوق بشر

فصل یکم/ممنوعیت تنبیه ومجازات بدنی کودکان

فصل دوم/ممنوعیت شکنجه وسایر رفتارها نسبت به کودکان

بخش سوم:تنبیه بدنی کودکان در فقه امامیه

فصل یکم/بررسی فقهی تنبیه بدنی کودکان

فصل دوم/موارد جواز تنبیه در فقه امامیه ومقایسه آن با نظام بین المللی حقوق بشر

فهرست منابع ومآخذ

ضمائم

اشخاص مورد حمایت در مخاصمات مسلحانه

]این کتاب که در چارچوب حمایت دفتر صلیب سرخ در ایران ودرقالب همکاری بین دبیرخانه همایش اسلام وحقوق بشر دوستانه در قم (مربوط به صلیب سرخ) و قوه قضائیه توسط گروه حقوق بشردوستانه مرکز تحقیقات فقهی قوه قضائیه در 688 صفحه تهیه شده از حیث روش تحقیق و داده های ارائه شده کار منحصر به فردی است که سابقه قبلی ندارد .روش تحقیق این کتاب از این حیث قابل توجه است که در هر موضوع برای بیان دیدگاه مفسرین شیعه وسنی وهم چنین مستندات روائی منقول از شیعه وسنی ودیدگاه های فقهی شیعه وسنی ،عین نظرات علمای دو طرف را به نقل از کتب منتشره آنان بیان نموده است. این امر باعث می شود تا محققین عین منابع مختلف مربوط به موضوع را ملاحظه کنند.البته همین سبک باعث شده که اگر خواننده ای عربی نداند نمی تواند استفاده لازم را ببرد چون خیلی از نقل ها از کتب علمای شیعه و سنی به زبان عربی است. نکته دیگر این کتاب آن است که در هر موضوع علیرغم بیان نظرات مختلف تفسیری،روائی،فقهی علمای شیعه وسنی ،تحلیلی نیز مولفین کتاب ارائه کرده اند که در واقع جمع بندی  علمی آنها از موضوع مورد بررسی است.

مشخصات کلی کتاب:

مولفین:عبد الرضا لطفی-نادر اخگری بناب-محمد رضا فقهی

ناشر و سال نشر:هستی نما /تابستان 1388

تقسیم بندی موضوعی کتاب:

بخش اول:غیر نظامیان

فصل اول – حمایت از زنان و کودکان وضرورت های نظامی

فصل دوم- پیرمردان ورهبانان

فصل سوم-حمایت از سایر اشخاص غیر نظامی در مخاصمات مسلحانه

بخش دوم:مجروحین ،بیماران واجساد دشمن

فصل اول- مجروحین وبیماران

فصل دوم- اجساد دشمن

بخش سوم :مستامنین ،نمایندگان وجاسوسان

فصل اول-مستامنین

فصل دوم- نمایندگان وجاسوسان

فهرست منابع

درآمدی بر نظام خانواده در اسلام

کتاب حاضر که توسط معاونت پژوهش مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران به عنوان کتاب درسی تهیه شده برای علاقمندان به مطالعات حقوق زن وحقوق خانواده در اسلام مفید است.این کتاب که در 274 صفحه تنظیم شده مطالب را به زبانی ساده و در عین حال با بیان مستندات فقهی در پی نوشتهای هر صفحه ارائه کرده است و در پایان هر فصل چند پرسش برای خود آزمائی معرفی نموده است.

مشخصات کلی کتاب:

مولف:محمد رضا سالاری فر

ناشر  و سال نشر : مرکز نشر هاجر / چاپ چهارم بهار 1389

تقسیم بندی موضوعی :

فصل اول:تشکیل خانواده

فصل دوم :روابط زوجین

فصل سوم: فرزندان در خانواده

فصل چهارم:وظائف والدین در خانواده

فصل پنجم:دیگر وظائف خانواده

قصل ششم: مشکلات خانواده

منابع

اسلام وحقوق بشر

این کتاب 216 صفه ای تالیف یکی از پژوهشگران مسلمان غیر ایرانی است که در مقوله اسلام وحقوق بشر وارد شده و امتیازات اندیشه اسلامی نسبت به سایر مکاتب را به ایجاز بر شمرده است. کتاب برای استفاده عموم تهیه شده فلذا هم از حیث شکلی وهم از حیث محتوائی مطالب متناسب با استفاده عمومی تهیه وتنظیم گردیده است . ترجمه کتاب از عربی به فارسی روان و با دقت انجام شده است.

مشخصات کلی کتاب:

مولف:باقر شریف قرشی

مترجم:محمد تقی صابری

ناشر و سال نشر :بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی /1389

کتاب تقسیم بندی بخش و فصل ندارد بلکه موضوعات مختلف از جمله برابری،آزادی ،حقوق ویژه و....هر یک محور بحث های جزئی تر قرار گرفته اند.

آزادی دینی از منظر حقوق بین الملل با نگاهی به رهیافت اسلامی

کتاب حاضر که شکل ویراسته رساله دکترای حقوق بین الملل مولف می باشد به نحو دقیق و تفصیلی آزادی دینی را در منابع مختلف حقوقی بین المللی مورد واکاوی قرار داده است ودر هر بخش دیدگاههای اسلامی را نیز مطرح ونظرات اجتهادی متعددی را ارائه داه است.این کتاب از جهت معرفی دقیق مباحث بین المللی در حوزه آزادی دینی و سپس تطبیق آنها با اندیشه اسلامی کاری منحصر به فرد است که سابقه قبلی به زبان فارسی ندارد.البته در خصوص نظرات اجتهادی دینی مولف کتاب ممکن است سایر پژوهشگران اسلامی در مواردی نظرات متفاوتی داشته باشند که به هر حال این امکان در حیطه کار علمی امری طبیعی است.

مشخصات کلی کتاب:

مولف:دکتر سعید رهائی

ناشر:انتشارات دانشگاه مفید

سال نشر:زمستان 1389/645 صفحه

تقسیم بندی موضوعی کتاب:

پیشگفتار

مقدمه

بخش اول: مفهوم آزادی دینی ،حوزه وشیوه های ابراز آن

فصل اول/مفهوم آزادی دینی و حوزه درونی آن

فصل دوم/حق بر ابراز دین

بخش دوم:حدود حق بر آزادی دینی

فصل اول/شرائط و زمینه های حدود حق بر آزادی دینی

فصل دوم/تعارض آزادی دینی با حقوق وآزادی های بنیادین دیگران وحاشیه تفسیر

نتیجه پایانی

فهرست منابع